De geschiedenis van de verkoopautomaten

Klassieke snack- en drankautomaten op stations en kantoren, de beroemde FEBO-snackautomaten uit Amsterdam of de eierautomaat bij de boer om de hoek. Automaten maken ons al jaren blij met snelle snacks en lessen onze dorst. Verkoop- en warenautomaten kennen dan ook een lange geschiedenis, die spannender is dan velen in eerste instantie zouden vermoeden. Deze begint namelijk al in de oudheid. En omdat Hensing Verkoopautomaten niet alleen staat voor innovatieve en moderne automaatoplossingen, maar ook een bedrijf met traditie is, nemen we u mee op een reis door de geschiedenis van de warenautomaat.

Wat is een automaat eigenlijk? – Een begripsbepaling

Voordat we in de geschiedenis van de warenautomaat duiken, nemen we eerst een stap terug en beantwoorden we de vraag wat een automaat nu eigenlijk is. Als we naar de etymologie kijken, komt het woord „automaat” uit het Grieks en betekent het zoiets als „uit zichzelf bewegend”. Volgens het woordenboek is de algemene betekenis van een automaat:

„Apparaat dat na het inwerpen van een munt of na het insteken van een pinpas, een bankbiljet of iets dergelijks zelfstandig iets aflevert, uitgeeft of een dienst of verwerking verricht.”

Het gaat bij automaten dus om machines die zelfstandig bepaalde handelingen uitvoeren. In het dagelijks leven komen we ze tegen als drankautomaten, geldautomaten of kaartautomaten, waar we door het indrukken van knoppen goederen kopen of gebruikmaken van een dienst. Het doel is om het leven van mensen te vergemakkelijken door middel van automatisering.

Heron van Alexandrië: uitvinder van de eerste warenautomaat

Of het nu op het station, op het vliegveld, in de supermarkt of op kantoor is – in ons dagelijks leven komen we op elke hoek snack- en drankautomaten tegen. Maar waarmee was de eerste overgeleverde warenautomaat gevuld?

Als we uitgaan van de definitie dat een automaat wordt gekenmerkt door het inwerpen van een munt, dan bestond de eerste overgeleverde verkoopautomaat al in de oudheid. De wiskundige Heron van Alexandrië vond namelijk in de 1e eeuw na Christus een verkoopautomaat voor wijwater uit. Deze werkte door een tetradrachme-munt in een gleuf te werpen. Het gewicht van de munt bracht bij het neerkomen op de lange zijde van een hefboom deze in beweging, waardoor een ventiel opende. Zo kon het wijwater uit de automaat druppelen.

Honesty Tobacco Boxes: verkoop volgens het eerlijkheidsprincipe

Volgens het principe van het inwerpen van munten werkten ook de zogenaamde 'Honesty Tobacco Boxes'. Deze kisten waren op veel plaatsen in Britse taveernes in het begin van de 17e eeuw te vinden. Als een klant een munt in de gleuf wierp, kon hij de kist met een druk op de knop openen en wat tabak nemen om zijn pijp te stoppen. Deze techniek berustte echter, zoals de naam al zegt, voor een groot deel op het eerlijkheidsprincipe. De exploitant moest er dus op vertrouwen dat de klant niet te veel tabak nam en de kist na gebruik weer netjes sloot.

Geschiedenis van de warenautomaat: Het succes van de firma Stollwerck

De eerste klassieke warenautomaat werd in de VS ontwikkeld en bereikte ons via een omweg via Groot-Brittannië. Deze was ontwikkeld door de chocoladefabrikant Stollwerck. Zoals de naam al doet vermoeden, ging het om een warenautomaat voor chocolade, bonbons en andere lekkernijen. Vanaf 1887 plaatste de firma Stollwerck haar verkoopautomaten in Duitsland, die direct erg populair waren bij de bevolking. Alleen al in 1890 verkocht het bedrijf 18 miljoen repen chocolade via zijn warenautomaten.

Op dat moment ontwikkelden ook Emil Wirba en Ferdinand Uecker een automaat in de vorm van de eerste automatische verkoopcontainer voor sigaren. Destijds betaalde men echter nog met 2 of 10 pfennig, draaide aan een hendel en er kwam een sigaar uit de warenautomaat.

Het tijdperk van de automatiek

Met de automaten van de firma Stollwerck begon het succesverhaal van de warenautomaat. Van sigaretten en kauwgom tot zakdoeken, boeketten bloemen en kleurrijke tijdschriften: er was bijna niets dat niet in een warenautomaat werd aangeboden.

Deze ontwikkeling bereikte zijn hoogtepunt in de eerste automatiek, die in 1902 in Philadelphia opende. Dit stelde gasten in staat om zonder personeel een lekkere maaltijd te nuttigen. Hiervoor hoefden alleen voldoende munten in de gleuf te worden geworpen en op een knop te worden gedrukt. Het kleine vakje opende zich en men kon het gerecht eruit halen. Pas in 1991 sloot de laatste vestiging van deze keten, die ooit 180 vestigingen telde.

In hun plaats kwamen drank- en snackautomaten, zoals we die vandaag de dag kennen. Maar ook allerlei andere food- en non-foodproducten worden nog steeds in warenautomaten verkocht en winnen weer aan populariteit.

Hensing Warenautomaten: Waar traditie en innovatie samenkomen

Onze terugblik op de geschiedenis van de warenautomaat laat zien dat automaten de mens al sinds de oudheid fascineren. Het was vooral de industrialisatie die van de warenautomaat maakte wat hij vandaag de dag is: een praktische alledaagse metgezel die ons 24 uur per dag en op elke gewenste locatie voorziet van alles wat we nodig hebben.

Met het oog op de geschiedenis heeft Hensing Verkoopautomaten zich tot doel gesteld om de automatenbranche met innovatieve concepten en klantgerichte oplossingen de toekomst in te leiden. Een dergelijk innovatief en modern project heeft het bedrijf gecreëerd met „Herr Anton”: de eerste verkoopautomatenwinkel van heel Duitsland. Naast klassieke snack- en drankautomaten vindt u bij ons ook op maat gemaakte verkoopautomaten voor de landbouw (voor eieren, melk en dergelijke), non-foodautomaten en nog veel meer. Neem gerust contact met ons op voor verdere vragen — we vinden gegarandeerd de passende automaatoplossing voor uw brancheconcept.